Erreakzio antifeminista

Olatu feministen bakoitzaren ondoren, ia beti erreakzio antifeministak edo atzerapauso kultural eta politikoak izan dira. Erantzun horiek aurretiazko genero-ordena berrezartzen edo eskaera feministak gutxiesten saiatzen dira. Hauek izan ziren olatuen erreakzioak.

1. Lehen olatua (XVIII – XIX. mendeen amaiera)

Frantziako Iraultzaren eta pentsamendu feminista modernoaren hastapenen testuingurua.

Erreakzioa: Erromantizismoa eta “etxeko aingerua”

Lehen berdintasun-aldarrikapenen ondoren, erreakzio kultural gogorra gertatu zen:

Erromantizismoak gizonen eta emakumeen arteko ikuspegi desberdintzailea defendatu zuen.
Etxeko aingeruaren ideala zabaldu zen, emakumea honela aurkezten zuena:
edo moralki handiagoa edo etxerako edo senarraren mendekoa.
Eremu publikoa (politika, lana, herritartasuna) maskulino gisa definitu zen; esparru pribatua, berriz, emakumeei esleitu zitzaien.

Erreakzio hori Ilustrazioan eta iraultzaren ondoren sortutako berdintasun-ideiak geldiarazten saiatzen zen.

2. Bigarren olatua: sufragismoa

(XIX. mendearen amaiera – XX. mendeko lehen hamarkadak)

Helburu nagusia emakumeen boto-eskubidea izan zen, 1890 eta 1940 artean hainbat herrialdetan lortua.

Erreakzioa: gerra eta mugimenduaren desagerpena

Aurrerapen sufragisten ondoren, erreakzio bat gertatu zen, eta hainbat forma hartu zituen:

Lehen Mundu Gerrak eta ondoren Bigarren Mundu Gerrak gerrara eta berreraikuntzara bideratu zituzten lehentasun sozialak.
Mugimendu feminista asko desmobilizatu egin ziren botoa lortu ondoren.
Gerren arteko garaian, “berdintasuna lortuta zegoen” ideia zabaldu zen.
40-50eko hamarkadetan etxekoandrearen eredua indartu zen, batez ere Mendebaldean.

Emaitza: mugimendu feministaren gainbehera hainbat hamarkadatan zehar.

3. Hirugarren olatua (60-80 urteak)

Etapa honetan feminismoa indartsu agertzen da, honako hauek bultzatuta:

60ko hamarkadako gizarte-mugimenduak
Kritikak patriarkatuari
Ugalketa- eta lan-eskubideen aldeko borrokak

Lan garrantzitsu bat Betty Friedanen ‘Feminitatearen mistika’ izan zen.

Erreakzio antifeminista: feminismoak zapuztutako emakumea

Hona hemen erantzun antifeministak:

“Familiaren suntsiketa” salatzen zuten mugimendu kontserbadoreek.
Feminismoaren eta abortuaren aurkako kanpainak.
“Feminismoak zapuztutako emakumeari” buruzko diskurtso mediatikoak.

4. Laugarren olatua (XXI. mendea)

Gaur egungo feminismoak (laugarren olatua) honako hauek ditu ardatz:

Genero-indarkeria
Benetako berdintasuna
Patriarkatua aurkaratzea
Feminismo digitala eta mobilizazio masiboak, hala nola #MeToo mugimendua.

Erreakzio antifeminista: ultraeskuina eta online misoginia

Hona hemen gaur egungo erantzun antifeministak:

Ultraeskuindarren mugimenduak
Komunitate misoginoak online
Alderdi politikoak feminismoaz jabetu dira eta beren borroka alderdikoietan desnaturalizatu egin dute

Europako eta Amerikako hainbat herrialdetan, Vox, Rassemblement National edo Fidesz bezalako alderdiek “genero ideologia” deritzotenaren aurkako diskurtsoak bultzatu dituzte.